Cúlra & Aidhm an Tionscadail
Is é ab aidhm ag an taighde seo tacú le tionscadal comhoibríoch réasúnaíochta Matamaitice a bhain le líonra scoileanna lán-Ghaeilge agus scoileanna Béarla. Thug an tionscadal seisear múinteoirí le chéile, a phleanáil i gcomhar lena chéile (ar bhonn pearsanta agus ar líne) agus a mhúin an ceacht réasúnaíochta céanna i gcomhthéacsanna scoile éagsúla. Thug triúr múinteoirí an ceacht trí Ghaeilge i suíomhanna lán-Ghaeilge, lena n-áirítear Gaelscoileanna i gCrois Mhic Lionnáin agus sa Mhuileann gCearr, agus thug triúr eile an ceacht trí Bhéarla i scoileanna i gCorcaigh, i Sligeach agus i Liatroim.
Déanann an déantán digiteach taifead ar chuid den turas foghlama gairmiúla seo, ag léiriú phróiseas na pleanála comhoibríoch, feidhmiú ranga, plé na ndaltaí, na tascanna réasúnaíochta matamaitice agus machnamh na múinteoirí.
Ba é príomhaidhm an tionscadail iniúchadh a dhéanamh ar an dóigh ar féidir le Foghlaim Chomhtháite Ábhair agus Teanga tacú le réasúnaíocht mhatamaitice na ndaltaí, agus ag an am céanna an Ghaeilge a spreagadh mar theanga chumarsáide agus teagaisc lasmuigh de cheachtanna Gaeilge. Tríd an gceacht céanna a mhúineadh i gcomhthéacsanna éagsúla teanga agus scoile, bhí múinteoirí in ann comparáid a dhéanamh idir freagraí na ndaltaí, machnamh a dhéanamh ar ról na teanga i míniú matamaiticiúil, agus tacaíochtaí éifeachtacha a aithint amhail íomhánna, fréamh na habairte, samhaltú múinteora, réamhtheagasc cúramach ar phríomhthéarmaíocht agus caint struchtúrtha idir daltaí.
Bhí sé mar aidhm ag an tionscadal freisin muinín múinteoirí a chothú, comhoibriú gairmiúil idir scoileanna a neartú, agus ár gcomhthuiscint ar conas a mhíníonn daltaí smaointe matamaiticiúla, agus cén dóigh a dtugann siad údar leo agus a bhforbraíonn siad iad trí Ghaeilge agus trí Bhéarla.
Athmhachnamh
Chuir an tionscadal seo go mór le tuiscint na múinteoirí ar na prionsabail oideolaíochta atá mar bhonn le Foghlaim Chomhtháite Ábhair agus Teanga. Léirigh sé gur mó i bhfad atá i gceist le FCÁT ná ceacht a mhúineadh trí theanga eile amháin; éilíonn sé pleanáil chúramach don ábhar féin agus don teanga atá riachtanach chun an t-ábhar sin a thuiscint, a phlé agus a chur in iúl.
Toisc gur mhúin triúr múinteoirí an ceacht réasúnaíochta Matamaitice trí Ghaeilge agus gur mhúin triúr eile an ceacht céanna trí Bhéarla, bhí deis luachmhar againn comparáid a dhéanamh idir an dóigh ar ghlac daltaí páirt, ar phléigh siad agus ar mhínigh siad na smaointe matamaiticiúla céanna i gcomhthéacsanna éagsúla teanga. Chabhraigh an chomparáid seo leis na múinteoirí an tábhacht a bhaineann le cuspóir soiléir ábhair agus cuspóir soiléir teanga a shainaithint agus ceachtanna FCÁT á bpleanáil.
Ceann de na príomhthorthaí a tháinig chun cinn sa chomhthéacs lán-Ghaeilge ná an tábhacht a bhaineann le stór focal Matamaitice a theagasc agus a shoiléiriú go follasach sula gcuirtear tús leis an gceacht. Mar shampla, bhain roinnt daltaí ciall chontráilte as an bhfocal “cothrom” mar “comhionann”, in áit “cóir”, rud a d’fhéadfadh tionchar a bheith aige ar an dóigh ar thuig siad an tasc réasúnaíochta. Léirigh sé seo gur féidir le focail choitianta fiú bríonna éagsúla a bheith leo ag brath ar an gcomhthéacs matamaiticiúil nó laethúil. Dá thoradh sin, b’éigean príomhthéarmaíocht a mhíniú, a phlé agus a shamhaltú go cúramach sula raibh na daltaí ábalta páirt iomlán a ghlacadh sa cheacht Matamaitice.
Bhain na daltaí leas mór as tacaíochtaí teanga a bhí pleanáilte go cúramach chun páirt iomlán a ghlacadh sa tasc réasúnaíochta. Thacaigh fréamh na habairte, samhaltú múinteora, íomhánna, obair ghrúpa, soiléiriú stór focal agus deiseanna rialta chun a gcuid smaointe a mhíniú leis na daltaí Gaeilge a úsáid mar mheán fíorchumarsáide agus foghlama. Níor cuireadh an Ghaeilge i láthair mar cheacht teanga ar leith, ach mar teanga trína ndearna na daltaí iniúchadh ar smaointe matamaiticiúla, a thug siad údar lena bhfreagraí, a d’éist siad le réasúnaíocht daoine eile agus a d’fhreagair siad i gcomhthéacs fiúntach agus cuspóireach.
Do na múinteoirí, léirigh an tionscadal gur féidir le FCÁT tacú le foghlaim ábhair agus le forbairt teanga araon nuair a dhéantar éilimh teanga an taisc a shoiléiriú agus tacaíochtaí cuí a chur ar fáil. Chuir sé béim freisin ar an luach a bhaineann le pleanáil chomhoibríoch agus le machnamh gairmiúil. Trí chomparáid a dhéanamh idir na ceachtanna lán-Ghaeilge agus Béarla, bhí an seisear múinteoirí ábalta a aithint conas is féidir le teanga, ceistiú, samhaltú, forbairt stór focal agus tacaíochtaí réasúnaíocht mhatamaiticiúil, muinín agus cumas na ndaltaí a gcuid smaointe a chur in iúl a neartú.